نگهداری و انبارداری صحیح کنسانتره؛ جلوگیری از کپک و افت کیفیت
بهترین کنسانتره هم اگر درست نگهداری نشود، کیفیتش را از دست میدهد. اصول ساده اما مهم انبارداری خوراک دام را بخوانید.
خوراک پلت، مش، کرامبل یا آجیلی؛ کدام برای دام شما بهتر است؟
وقتی دامدار کنسانتره می‌خرد، علاوه بر ترکیب خوراک باید به فرم فیزیکی آن هم توجه کند. یک فرمول یکسان، اگر به شکل پلت، مش، کرامبل یا آجیلی تولید شود، رفتار متفاوتی در آخور و در دستگاه گوارش دام دارد. در این مقاله این چهار فرم را با هم مقایسه می‌کنیم.
خوراک مش پودری
مش، شکل آسیاب‌شده و مخلوط مواد اولیه است و ساده‌ترین فرم تولید محسوب می‌شود. مش برای اختلاط با جیره کاملاً مخلوط (TMR) در واحدهای صنعتی بسیار مناسب است.
- مزایا: هزینه تولید کمتر، اختلاط آسان با علوفه
- معایب: گرد و غبار، امکان جدا شدن اجزا و انتخاب‌گری دام هنگام مصرف جداگانه
خوراک پلت
در تولید پلت، مش با بخار و فشار از قالب عبور داده می‌شود و به شکل استوانه‌های فشرده درمی‌آید.
- مزایا: یکنواختی کامل هر لقمه، کاهش هدررفت و گرد و غبار، جلوگیری از انتخاب‌گری
- معایب: هزینه تولید بیشتر از مش
خوراک کرامبل
کرامبل، پلتی است که پس از تولید شکسته و به ذرات ریزتر تبدیل شده است. این فرم برای دام‌های جوان مثل گوساله‌ها که تازه با کنسانتره آشنا می‌شوند ایده‌آل است. به همین دلیل کنسانتره استارتر گاوی فراز دانه به شکل کرامبل تولید می‌شود.
خوراک آجیلی میکرونیزه
در خوراک آجیلی، غلات (مانند جو و ذرت) با حرارت پخته و ورقه می‌شوند و همراه با سایر اجزا عرضه می‌گردند. پخت، نشاسته را ژلاتینه می‌کند و قابلیت هضم آن را بالا می‌برد. در فراز دانه این پخت با دو روش پخت بروز و اکسترودر انجام می‌شود.
- مزایا: خوش‌خوراکی بالا، هضم بهتر نشاسته، ظاهر قابل‌بررسی، کاهش بار میکروبی
- معایب: هزینه تولید بالاتر به دلیل فرایند پخت
جدول مقایسه
| فرم | یکنواختی | هضم | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| مش پودری | متوسط | خوب | جیره TMR در گاوداری صنعتی |
| پلت | عالی | خوب | گاو شیری، پرواری و اسب |
| کرامبل | عالی | خوب | گوساله و دام جوان |
| آجیلی میکرونیزه | خوب | عالی | اسب، بره پرواری و دام پرتولید |
کدام را انتخاب کنیم؟
پاسخ به نوع دام، سیستم خوراک‌دهی و بودجه شما بستگی دارد. اگر جیره را به‌صورت TMR می‌دهید، مش گزینه اقتصادی است. اگر کنسانتره جداگانه داده می‌شود، پلت یا آجیلی از انتخاب‌گری و هدررفت جلوگیری می‌کند. برای بیشترین بازده در پروار و اسب‌های ورزشی، خوراک آجیلی میکرونیزه انتخاب برتر است.
سوالات متداول
تفاوت پلت و کرامبل چیست؟
کرامبل همان پلت است که پس از تولید به ذرات کوچکتر شکسته شده تا برای دام جوان راحتتر مصرف شود.
آیا خوراک آجیلی برای گاو شیری هم مناسب است؟
بله، بهویژه در گاوهای پرتولید که به انرژی قابل هضم بیشتری نیاز دارند؛ البته باید با علوفه کافی همراه باشد.
مش یا پلت، کدام هدررفت کمتری دارد؟
پلت به دلیل فشرده بودن، گرد و غبار و هدررفت کمتری نسبت به مش دارد.